Bona Sforza przyjechała z Bari w 1518 r., by poślubić Zygmunta Starego. Została królową Polski i wielką księżną litewską, matką Zygmunta Augusta i Katarzyny Jagiellonki. Do dziś kojarzymy ją z „włoszczyzną”, ogrodami i stanowczym charakterem.
W skrócie: Bona (1494–1557) była jedną z najbardziej wpływowych królowych w dziejach Polski i Litwy. Zarządzała ogromnymi dobrami, także na Litwie, sprowadzała włoskie warzywa i ogrodników, wspierała sztukę renesansu. Sprzeciwiała się małżeństwu syna z Barbarą Radziwiłłówną. W 1556 r. wyjechała do Bari, gdzie zmarła rok później.
Włoszczyzna i ogrody

Według tradycji to dzięki Bonie na polskie i litewskie stoły trafiły włoskie warzywa – stąd nazwa „włoszczyzna”. Na dworze pojawiły się cytrusy, oliwki, sery i włoskie przyprawy, a przy rezydencjach – ogrody na wzór włoski. Historycy przypominają, że część warzyw znano już wcześniej, ale to Bona uczyniła je modnymi.
Królowa gospodyni
Bona była świetną zarządczynią. Skupowała i porządkowała dobra – także na Litwie, gdzie wraz z jej majątkami zaczęto wprowadzać nowy, regularny podział ziemi. Dbała o dochody, zakładała folwarki i miasta. Dla wielu współczesnych była zbyt samodzielna jak na królową – i właśnie dlatego zapamiętano ją na wieki.
Bona i Barbara
Gdy Zygmunt August potajemnie poślubił Barbarę Radziwiłłównę, Bona była temu przeciwna. Po nagłej śmierci Barbary w 1551 r. pojawiły się plotki, że to królowa matka ją otruła – historycy nie znajdują na to dowodów. Historię Barbary i Augusta opowiadamy w artykule Barbara Radziwiłłówna i Zygmunt August – historia miłości.
Powrót do Bari
W 1556 r. Bona wyjechała do rodzinnego Bari, zabierając znaczny majątek. Zmarła tam w 1557 r.; spoczywa w bazylice św. Mikołaja w Bari.
Smak królowej Bony

Bonie poświęciliśmy prezenty, które łączą jej włoskie upodobania z litewskim rzemiosłem:
- czekoladki „Bona” – cytryna, orzechy, kremy i belgijska czekolada, 335 g,
- herbata „Ogród królowej Bony”,
- mieszanka przypraw „Kuchnia królowej Bony”.
Wysyłamy do Polski: DPD 2–4 dni, od 100 € gratis.
Najczęstsze pytania
Skąd pochodziła królowa Bona?
Z Bari we Włoszech, z rodu Sforzów. Urodziła się w 1494 r. w Vigevano, wychowała się w Bari.
Czy to prawda, że Bona przywiozła włoszczyznę?
Tak głosi tradycja i od niej pochodzi nazwa „włoszczyzna”. Część warzyw znano wcześniej, ale to Bona spopularyzowała włoską kuchnię na dworze.
Czy Bona otruła Barbarę Radziwiłłównę?
Takie plotki krążyły po śmierci Barbary, ale nie ma na to dowodów.







